CĂNG THẲNG

Căng thẳng là gì?

Hầu hết chúng ta đều đã từng bị căng thẳng nhiều hơn là chúng ta nhớ được. Căng thẳng khi bị công an chặn do vượt đèn đỏ, khi chúng ta sắp thi mà chúng ta không chắc đã ôn đủ chưa hoặc có học đúng tài liệu tủ không, khi chúng ta bị lỡ chuyến xe buyết trong một ngày trời mưa và có rất nhiều việc phải làm.

Các nhà tâm lý đã nghiên cứu về căng thẳng và tác động của nó đến sức khỏe tâm lý và thể chất từ nhiều thập kỷ. Căng thẳng là một trạng thái cảm xúc tiêu cực đi kèm với những thay đổi về sinh hóa, sinh lý, nhận thức. Những thay đổi này trực tiếp hoặc thay đổi sự kiện căng thẳng hoặc điều chỉnh tác động của nó (theo Baum, 1990).

Yếu tố gây căng thẳng là gì?

Ban đầu, các nhà nghiên cứu tập trung vào bản thân các sự kiện gây căng thẳng, và gọi đó là các yếu tố gây căng thẳng. Những sự kiện này gồm tiếng ồn, đám đông, mối quan hệ tồi, phỏng vấn xin việc, di chuyển đến nơi làm việc. Nghiên cứu về các yếu tố gây căng thẳng có thể xác định được một số tình trạng có thể gây ra căng thẳng nhiều hơn các yếu tố khác, nhưng chỉ tập trung vào các yếu tố gây căng thẳng không thể giải thích đầy đủ những trải nghiệm của căng thẳng. Một trải nghiệm có thể gây căng thẳng với một số người nhưng không gây căng thẳng với những người khác. Nếu “tiếng ồn” là bản nhạc rock phát ra từ máy nghe nhạc của bạn, thì nó có thể không gây căng thẳng cho bạn, nhưng nó có thể gây căng thẳng cho hàng xóm của bạn. Một người khi bị mất việc có thể thấy rất căng thẳng, nhưng người khác lại thấy đó là cơ hội để thử sức lĩnh vực mới. Làm thế nào có thể xác định xem một yếu tố có thể gây căng thẳng đã được mọi người nhận thức có thể gây ra căng thẳng cho họ?

Con người phù hợp với môi trường

Căng thẳng là hậu quả của các quá trình thẩm định của con người: là sự đánh giá xem con người có đủ lực để đáp ứng với đòi hỏi của môi trường không. Căng thẳng, do đó, được xác đinh bằng sự phù hợp của con người với môi trường (Theo Lazarus & Folkman, 1984b; Lazarus & Launier, 1978).

Khi khả năng của một người thừa đủ để đáp ứng với các tình huống khó khăn, họ có thể cảm thấy ít căng thẳng và thay vì đó họ thấy đó là trải nghiệm của thách thức. Khi một người cảm nhận rằng khả năng của họ có thể đủ để đáp ứng với sự kiện khó khăn nhưng chỉ khi cố gắng hết sức, thì họ có thể cảm thấy căng thẳng ở mức trung bình. Khi một người cảm nhận rằng khả năng của họ có thể không đủ để đáp ứng với yếu tố căng thẳng của môi trường, họ có thể cảm thất rất căng thẳng.             Căng thẳng, do đó, là kết quả của một quá trình thẩm định các sự kiện (như gây hại, nguy hiểm thách thức, của việc đánh giá các đáp ứng khả thi, và của việc đáp ứng với sự kiện.

Nguồn: Health Psychology, Seventh Edition, Shelley E. Taylor, ngày 08 tháng 7 năm 2020

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.