PHẢN ỨNG CĂNG THẲNG

Phản ứng của cơ thể với căng thẳng là để thúc đẩy căng bằng nội môi. Một phản ứng với căng thẳng gây những thay đổi về sinh lý và hành vi. Những thay đổi này bao gồm các hệ thống khác nhau như thần kinh, nội tiết và miễn dịch. Phản ứng sinh lý đối với căng thẳng được thực hiện thông qua một số con đường như kích hoạt hệ thống thần kinh giao cảm, trục hạ đồi-tuyến yên-tuyến thượng thận (HPA) và phản ứng hành vi hoặc phản ứng chiến đấu lại. Phản ứng sinh lý của cơ thể với chấn thương và phẫu thuật lớn là để hạn chế tổn thương thêm mô tế bào. Tiếp xúc với những tác động căng thẳng mãn tính cá thể gây ra những phản ứng không lành mạnh như trầm cảm, lo lắng, suy giảm nhận thức và bệnh tim mạch.

Thành phần thiết yếu trong sinh lý học của một phản ứng căng thẳng là cortisol. Cortisol là một trong những hóc môn có thành phần glucocorticoid, là một hóc môn dạng steroid được tổng hợp từ cholesterol. Dạng không hoạt động là cortisone, được xúc tác thành dạng hoạt động là cortisol khi được thêm 11 beta-hydroxysteroid dehydrogenase. Trục hạ đồi-tuyến yên-tuyến thượng thận kiểm soát việc giải phóng glucocorticoids vào máu. Trục hạ đồi-tuyến yên-tuyến thượng thận được điều hòa ngược bởi polypeptide hoạt hóa vòng adenylate của tuyến yên (PACAP). Các thụ thể được ghép nối g-protein và PACAP-R1 có nhiều nhất ở cả mô trung tâm và ngoại biên. PACAP cũng có thể điều chỉnh vai trò của estrogen trong việc tăng cường phản ứng căng thẳng cấp tính. PACAP có thể đóng một vai trò trong việc sản xuất CRH và có vai trò trong điều tiết ở nhiều cấp độ của trục hạ đồi-tuyến yên-tuyến thượng thận. PACAP cũng tham gia phản ứng tự động đối với căng thẳng thông quan việc tăng tiết catecholamine.

Bước đầu tiên trong việc tăng hoạt động của cortisol là sự tương tác của CRH (hóc môn giải phóng cortisol) với các thụ thể CRH-R1 và CRH-R2. CRH-R1 là thụ thể quan trọng để giải phóng ACTH để đối phó với căng thẳng và có nhiều trong não. CRH-R2 có chủ yếu ở các mô ngoại biên. Một Protein có ái lực cao với CRH đươc gọi là CRH-BP, khi CRH-BP liên kết với CRH là bất hoạt CRH. CRH-BP có nhiều ở gan, tuyến yên, não và nhau thai. CRH-BP có vai trò điều khiển tính sinh khả dụng của CRH. Khi tiếp xúc với căng thẳng, CRH-BP tăng dần theo thời gian, được cho là một cơ chế phản ứng để giảm sự tương tác của CRH với CRH-R1.

Kích hoạt trục hạ đồi-tuyến yên-tuyến thượng thân giải phóng hormone CRH từ các tế bào thần kinh trong nhân cận não thất của vùng dưới đồi. CRH tác động lên tuyến yên để giải phóng hormone tuyến thượng thận (ACTH), kích thích vỏ thượng thận tiết ra hormone glucocorticoid vào tuần hoàn. Mức cortisol trong huyết thanh mô tả tổng mức cortisol của cơ thể, trong đó 80% liên kết với globulin liên kết với cortisol (CBG) và 10% liên kết với albumin. 10% Cortisol không liên kết có tác dụng sinh học

Nguồn: Chu B, Marwaha K,Ayers D. July 22, 2019

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.